Taka sobie „Lalka”

Trwa – i dobrze, że trwa, powinna trwać wiecznie – dyskusja o lekturach obowiązkowych dla polskich licealistów. Z niedowierzaniem odkryłem, że ostatnia wersja zakłada tylko trzy pozycje – „Pana Tadeusza”, „Lalkę” i „Wesele”. Zgroza. Tym bardziej, że jeśli je wyrwać z kontekstu, takie „Wesele” w szczególności, to i tak nikt nic z tego nie zrozumie. No, ale ja nie o tym, niech się tęższe głowy nad listą lektur biedzą…
Ja o tym, co przy okazji odkryłem w niedawnym wywiadzie z Jerzym Sosnowskim, opublikowanym przez „Dziennik”, a dokładnie w pytaniu, zadanym przez dziennikarkę: „A „Lalka”? Przepraszam, ale dla mnie to nie jest nadzwyczajna literatura. „Pamiętniki Rzeckiego” omijałam w całości.” Oniemiałem. Oczywiście, Sosnowski grzecznie tłumaczy, dlaczego Prus wielkim pisarzem był (czy raczej dlaczego „Lalka” wielką powieścią jest), ale przecież nie o to chodzi… Dla mnie zupełnie niepojęte i przerażające jest to, że dziennikarka (a więc człowiek zarabiający na życie słowem, językiem polskim), na pewno osoba wykształcona, w dodatku chyba nie przez przypadek oddelegowana w redakcji do zajęcia się tym tematem (a może przez przypadek? może przegrała zakład? jeśli tak, to przepraszam) nie wie, nie rozumie, nie przyjmuje do wiadomości, że „Lalka” jest wielka.
Oczywiście, nic mi do tego, że „Lalka” panią znudziła, albo nie trafiła w jej gust – ale fakt, że komuś, kto ma zdolności humanistyczne nie umiano w szkole wytłumaczyć, dlaczego „Lalka” to jedna z najlepszych rzeczy jakie prozą po polsku napisano (zarówno jeśli chodzi o formę, jak i o treść), oznacza, że coś w tej szkole naprawdę zmienić trzeba. Może rzeczywiście zostawić trzy lektury, po czym wałkować każdą z nich jak rok długi i szeroki? I nie dopuścić do matury żadnego ucznia, który o „Pamiętnikach Rzeckiego” czy o opisie zastawy stołowej z „Pana Tadeusza” nie będzie umiał opowiadać z zaraźliwym entuzjazmem 🙂
A może się czepiam? Może znajomość lektur nie jest nam już do niczego potrzebna? Po co nam taki przeżytek jak wspólny kod kulturowy, skoro wszyscy korzystamy z tego samego google’a…

Advertisements

4 thoughts on “Taka sobie „Lalka”

  1. „Może znajomość lektur nie jest nam już do niczego potrzebna?”

    Nie jest. A bynajmniej nie w formie serwowanej przez szkoły – vide gombrowiczowskie „Słowacki wielkim poetą był”. Nie każdemu musi się podobać to sami i nie każdy musi to samo uznawać za wielkie.

  2. Jarek – zwracam się bezpośrednio jak polonista do polonisty – ja również czytałem ten wywiad kilka dni temu i przyznam się uczciwie, że nie oburzyłem się, a przecież swoimi młodszym siostrom zawsze staram się prostować kręgosłup systematycznie krzywiony przez google i nasza-klase. (na co one odpowiadają, żebym się stuknął w web;) Teraz kiedy przypominasz o wywiadzie zastanawiam się dlaczego właściwie się nie zadumałem chociażby nad ubogim duchem dziennikarki. Najpewniej zaprawione to było sosem postmodernizmu, sprawa jak najbardziej precedensowa i powołując się na „Ferdydurke” dziennikarka oczyści się z zarzutów, a nasze dyplomy polonistów będą dowodem najczęściej wykorzystywanym przez jej adwokatów. Poszłyby później pozwy, przegralibyśmy. Skazani mają obowiązek zamieścić w najpopularniejszej gazecie w Polsce (nie byłoby problemu) notatkę o treści „Pragniemy wyrazić żal i skruchę za uznanie ‚Lalki’ Bolesława Prusa dziełem pięknym pod względem treści i formy tym samym zakładając ignorancję, głupotę i zakłamanie tych co mają zdanie odmienne. Wszystkich, którzy mogli czuć lub czują się urażeni przepraszamy”.
    Z teoriami o wielkości „Lalki” zejdziemy do podziemia, a samą powieść będziemy odbijać w konspiracyjnych lokalach na starych powielaczach.

  3. Kurczę, „Lalka” to najnowsza polska powieść, która mi się w całości podoba, bez zastrzeżeń.
    (Przy okazji: to również najstarsza polska powieść, która mi się podoba w całości i bez zastrzeżeń)
    Jak tak dalej pójdzie, to niedługo zostanie nam bryk z trzech zmiksowanych lektur: Pan Tadeusz zabrał lalkę na wesele.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s